Als u in Nederland woont en in Duitsland werkt, heeft dat belangrijke gevolgen voor de belastingheffing.
In welk land u belasting betaalt, hangt onder meer af van waar uw werkgever gevestigd
is. In de meeste gevallen geldt dat u in Duitsland belasting betaalt over uw
inkomsten.
In dit hoofdstuk vindt u twee situaties:
In dit geval moet u in Duitsland belasting betalen over uw Duitse inkomsten uit tegenwoordige dienstbetrekking.
Op grond van de Duitse belastingwetgeving bent u doorgaans meer inkomstenbelasting
verschuldigd dan een inwoner van Duitsland. Dit komt doordat u in een minder gunstige
tariefgroep valt en sommige van uw uitgaven niet aftrekbaar zijn. Om dit te compenseren is
de zogenoemde 90%-regeling in het leven geroepen. U komt hiervoor in aanmerking als 90% of
meer van uw inkomen (als u getrouwd bent 90% van het gezamenlijke inkomen) in Duitsland is
belast. Of als de niet onder de Duitse inkomstenbelasting vallende inkomsten niet meer
zijn dan DM 12 000 (of DM 24 000 als u getrouwd bent).
Om van de regeling gebruik te kunnen maken, moet u twee formulieren invullen. Deze
formulieren, de zogenoemde 'Bescheinigung eu/ewr' en de 'Antrag auf Behandlung als
unbeschränkt einkommensteuerpflichtiger Arbeitnehmer' kunt u aanvragen bij het
Finanzamt.
Met de Bescheinigung eu/ewr verzoekt u het Finanzamt om bij de heffing van de Duitse
inkomstenbelasting hetzelfde te worden behandeld als een inwoner van Duitsland. Hierdoor
wordt u ingedeeld in een gunstigere tariefgroep en heeft u meer aftrekposten.
Het formulier Antrag auf Behandlung als unbeschränkt einkommensteuerpflichtiger
Arbeitnehmer heeft betrekking op de loonbelasting. Met dit formulier verzoekt u het
Finanzamt om al voor het lopende jaar ingedeeld te worden in een gunstigere
tariefgroep.
Voordat u de formulieren kunt inleveren bij het Finanzamt, moet u ze laten controleren
door de Nederlandse belastingdienst. U vult daarom beide formulieren in drievoud in en
stuurt deze naar de eenheid van de Nederlandse belastingdienst waaronder u valt. U krijgt
twee exemplaren terug. Eén exemplaar moet u opsturen naar het Finanzamt, het andere
exemplaar is voor uw eigen administratie. Het Finanzamt beoordeelt of u in aanmerking komt
voor de 90%-regeling. Meer informatie over de regeling kunt u krijgen bij het
Finanzamt.
Let op!
Het formulier Bescheinigung eu/ewr krijgt u van de Nederlandse belastingdienst terug nadat
uw aangifte is behandeld.
Ondertussen valt van de Europese rechter toch het meeste te verwachten; bijvoorbeeld het Schumacker-arrest. Dit arrest betrof de situatie waarin de heffingsbevoegdheid over arbeidsinkomsten was toegewezen aan de werkstaat. Het ging om een buitenlandse belastingplichtige, een inwoner van België, die zijn inkomen nagenoeg geheel in de werkstaat Duitsland, verdiende. Het probleem was dat de betrokkene zijn persoonlijke omstandigheden niet kon effectueren in de belastingheffing van zijn woonstaat. Het Europese Hof besliste dat indien een buitenlandse belastingplichtige zijn inkomen geheel of nagenoeg geheel in een lidstaat verdient, deze lidstaat hem dezelfde belastingfaciliteiten dient te geven als aan de binnenlandse belastingplichtigen worden gegeven. De reikwijdte van het arrest is nog onduidelijk. De staatssecretaris van Financiën heeft al enige maatregelen genomen naar aanleiding van het arrest, zoals de afschaffing van het buitenlanderstarief. Het lijkt er voorlopig op alsof de Nederlandse 90% regeling voldoende is Gepoogd is deze kwestie voor de rechter te toetsen.
Als gevolg van het arrest van het Hof van Justitie der Europese Gemeenschappen in de zaak Schumacker is de Duitse belastingwetgeving gewijzigd
In welk land u belasting moet betalen, hangt in dit geval af van het aantal dagen per jaar dat u in Duitsland werkt.
U moet in Nederland belasting betalen als u voldoet aan de volgende drie voorwaarden:
Als u niet aan deze drie voorwaarden voldoet, dan moet u in Duitsland inkomstenbelasting betalen.
In dit geval moet u in Duitsland inkomstenbelasting betalen. Om te voorkomen dat uw werkgever Nederlandse loonbelasting inhoudt, moet u een verklaring aanvragen bij de eenheid van de Nederlandse belastingdienst waaronder u valt. De verklaring moet u inleveren bij uw werkgever. Uw Nederlandse werkgever zal dan geen loonbelasting inhouden.
U moet altijd in Nederland aangifte doen. Het maakt hierbij niet uit in welk land u belasting betaalt.
In Nederland moet u belasting betalen over al uw inkomsten, dus ook over inkomsten uit het buitenland. Maar als u in Duitsland werkt en in Nederland woont, moet u in de meeste gevallen ook in Duitsland belasting betalen. Om te voorkomen dat uw Duitse inkomsten zowel in Duitsland als in Nederland worden belast, hebben Nederland en Duitsland een verdrag gesloten. Op grond van dit verdrag heeft u in Nederland recht op een 'aftrek ter voorkoming van dubbele belasting'. Aan de hand van uw aangifte stelt de Nederlandse belastingdienst uw aftrek vast. De aftrek geldt alleen voor de inkomstenbelasting en niet voor de premie volksverzekeringen.
Als u in Nederland geen belasting verschuldigd bent, heeft u geen belastingvoordeel van bepaalde aftrekposten, zoals betaalde hypotheekrente. Toch kan het voor u van belang zijn om uw aftrekposten op de aangifte te vermelden. Dit levert u niet direct een belastingvoordeel op, maar het kan u wel in de toekomst een belastingvoordeel opleveren. Zie de stallingsregeling.
Als u getrouwd bent, kunt u bepaalde inkomsten en aftrekposten toerekenen aan uw echtgenoot. Uw echtgenoot profiteert dan van het belastingvoordeel. Deze regeling geldt ook als u samenwoont op basis van geregistreerd partnerschap.
Iedere inwoner van Nederland is normaal gesproken in Nederland verzekerd voor de sociale zekerheid. Maar als u in Nederland woont en in Duitsland werkt voor een Duitse werkgever, dan bent u voor uw sociale zekerheid in principe in Duitsland verzekerd. Om te voorkomen dat u in beide landen premies moet betalen, kunt u op uw aangiftebiljet invullen dat u in aanmerking wilt komen voor vrijstelling of vermindering van de premie volksverzekeringen en/of premie Waz in Nederland. De Belastingdienst informeert vervolgens de Sociale Verzekeringsbank (svb) over de periode waarin u niet in Nederland verzekerd bent voor de volksverzekeringen.
Diverse wettelijke regelingen in Nederland, zoals bijvoorbeeld de rijksbijdrage eigen woningbezit, de huursubsidie en de studiefinanciering, houden rekening met de hoogte van uw inkomen. Hiervoor wordt onder meer uitgegaan van uw inkomen dat door de Belastingdienst is vastgesteld. Als u geen aangifte doet in Nederland, kan dit nadelige gevolgen hebben voor de toepassing van deze wettelijke regelingen.
Hoe vult u uw aangiftebiljet inkomstenbelasting in?
U krijgt meestal automatisch een aangiftebiljet toegestuurd van de Nederlandse
belastingdienst. Hierop moet u onder meer uw Duitse inkomsten vermelden. Hoe u uw aangiftebiljet moet invullen.
Als u in Nederland woont en in Duitsland werkt, moet u in de meeste gevallen in Duitsland belasting betalen. Om te voorkomen dat u zowel in Duitsland als in Nederland belasting betaalt, heeft u in Nederland recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. Op grond van uw aangifte bepaalt de Nederlandse belastingdienst het bedrag van de aftrek.
Let op!
De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting geldt alleen voor de inkomstenbelasting en
niet voor de premie volksverzekeringen.
Het bedrag van de aftrek wordt als volgt berekend:
| Bepaal het bedrag van het Duitse zuiver loon. Dit is het Duitse loon verminderd met de daaraan toe te rekenen kosten. | 1 |
| Stel het totale onzuivere inkomen vast. Dit bedrag vindt u op uw aangifte. | 2 |
| Bereken het bedrag aan inkomstenbelasting over het belastbaar inkomen. Ook dit bedrag kunt u vinden op uw aangifte. | 3 |
| Deel het bedrag van 1 door dat van 2. | 4 |
| Vermenigvuldig het bedrag van 4 met dat van 3. Dit is het bedrag van de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. |
Let op!
De belasting die u in Duitsland heeft betaald, kan niet rechtstreeks met de Nederlandse
inkomstenbelasting worden verrekend.
In de voorbeelden hieronder kunt u zien hoe de aftrek wordt berekend. De genoemde bedragen
zijn alleen van toepassing op het belastingjaar 1998.
Voorbeeld 1: Het Duitse loon is gelijk aan het onzuiver inkomen
Een man woont in Nederland en werkt in loondienst in Duitsland. Zijn Duitse loon is f 70.000. De man moet in Duitsland inkomstenbelasting betalen over zijn loon. Zijn onzuiver inkomen en belastbaar inkomen is ook f 70.000. Hij valt in tariefgroep 2.In Nederland zou hij over dit belastbaar inkomen f 10 449 aan inkomstenbelasting betalen, maar hij heeft recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. Deze aftrek is:
f 70 000 (Duits loon)
--------------------------- x f 10 449 = f 10 449
f 70 000 (onzuiver inkomen)De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting is in dit voorbeeld gelijk aan de inkomstenbelasting die verschuldigd zou zijn bij een inkomen van f 70 000. Dit komt doordat het inkomen alleen maar bestaat uit inkomsten die in Duitsland zijn verworven.
Voorbeeld 2: Het Duitse loon is lager dan het onzuiver inkomen
Een vrouw woont in Nederland en werkt in loondienst in Duitsland. Haar Duitse loon is f 70 000. Zij heeft een eigen woning in Nederland. Zij moet bij haar inkomen een bedrag optellen van f 5000 aan huurwaardeforfait. Haar onzuiver inkomen en belastbaar inkomen is dus f 75 000 (f 70 000 plus f 5000). Zij valt in tariefgroep 2.
In Nederland zou zij over haar belastbaar inkomen f 12 949 aan inkomstenbelasting betalen, maar zij heeft recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. De aftrek is:f 70 000 (Duits loon)
--------------------------- x f 12 949 = f 12 085
f 75 000 (onzuiver inkomen)In Nederland moet de vrouw dus f 864 (f 12 949 verminderd met f 12 085) aan inkomstenbelasting betalen.
In dit voorbeeld moet wel in Nederland inkomstenbelasting betaald worden. Dit komt doordat over het huurwaardeforfait geen recht bestaat op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting.Voorbeeld 3: Het Duitse loon is hoger dan het onzuiver inkomen
Een man woont in Nederland en werkt in loondienst in Duitsland. Zijn Duitse loon is f 70 000. De man moet in Duitsland inkomstenbelasting over zijn loon betalen. Hij heeft een eigen woning in Nederland. Hij moet aan huurwaardeforfait bij zijn inkomen een bedrag optellen van f 5000. Daarnaast heeft hij recht op een aftrek van f 12 000 vanwege betaalde hypotheekrente. Zijn onzuiver inkomen en belastbaar inkomen is f 63 000 (f 70 000 plus f 5 000 verminderd met f 12 000). Hij valt in tariefgroep 2.
In Nederland zou hij over zijn belastbaar inkomen f 6949 aan inkomstenbelasting betalen, maar hij heeft recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. De aftrek zou zijn:
f 70 000 (Duitse loon)
--------------------------------- x f 6949 = f 7721
f 63 000 (onzuiver inkomen)De aftrek is echter gebonden aan een maximum, namelijk de berekende inkomstenbelasting en is dus f 6949.
De man heeft geen recht op teruggaaf omdat hij geen inkomstenbelasting in Nederland is verschuldigd. De betaalde hypotheekrente leidt dus niet direct tot een belastingvoordeel in Nederland. Maar dit bedrag zou eventueel overgeheveld kunnen worden naar een volgend jaar.
Voorbeeld 4: Het Duitse loon is lager dan het onzuiver inkomen, maar hoger dan het belastbaar inkomen
Een vrouw woont in Nederland en werkt in loondienst in Duitsland. Haar Duitse loon is f 70 000. De vrouw moet in Duitsland inkomstenbelasting over haar loon betalen. Zij heeft een eigen woning in Nederland. Zij moet bij haar inkomen aan huurwaardeforfait een bedrag optellen van f 5000. Haar onzuiver inkomen is f 75 000 (f 70 000 plus f 5000). Daarnaast heeft zij recht op aftrek wegens buitengewone lasten, giften en rente van een persoonlijke lening van in totaal f 10 000. Haar belastbaar inkomen is f 65 000 (f 75 000 verminderd met f 10 000). Zij valt in tariefgroep 2.
In Nederland zou zij over haar belastbaar inkomen f 7949 aan inkomstenbelasting betalen, maar zij heeft recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. De aftrek is:
f 70 000 (Duitse loon)
-------- x f 7949 = f 7419
f 75 000 (onzuiver inkomen)
In Nederland moet de vrouw dus f 530 (f 7949 verminderd met f 7419) aan inkomstenbelasting betalen.
Ondanks het feit dat de aftrek aan buitengewone lasten, giften en de rente van een persoonlijke lening meer is dan het huurwaardeforfait, moet er een bedrag betaald worden van f 530. Dit komt doordat bij de berekening van aftrek ter voorkoming van dubbele belasting geen rekening wordt gehouden met deze aftrekposten.
Als u getrouwd bent, kunt u in deze situatie gebruik maken van de mogelijkheid om niet-persoonlijke inkomsten en aftrekposten toe te rekenen aan uw echtgenoot. Dit kan alleen als uw echtgenoot een eigen inkomen heeft. Deze regeling geldt ook als u samenwoont op basis van geregistreerd partnerschap. Voor meer informatie over deze regeling, zie paragraaf 3.5.
Premie volksverzekeringen en premie
arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
In het algemeen is iedereen die in Nederland woont verplicht verzekerd voor de sociale
zekerheid. Maar als u in Nederland woont en in Duitsland werkt, bent u in de meeste
gevallen verzekerd in Duitsland.
Meer informatie over dit onderwerp zie: Europees recht
Als u of uw partner in Duitsland heeft gewerkt, is het mogelijk dat u
socialeverzekeringsuitkeringen of pensioenen ontvangt uit Duitsland.
u hierover meer informatie.
Als u socialeverzekeringsuitkeringen of overheidspensioen uit Duitsland
ontvangt, krijgt u
in Nederland aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. U moet wel in Nederland aangifte
doen.
Over een particulier pensioen uit Duitsland krijgt u in Nederland geen aftrek ter
voorkoming van dubbele belasting.
In dit hoofdstuk vindt u meer informatie over het invullen van uw Nederlandse
aangiftebiljet.
Om uw Duitse inkomsten in te kunnen vullen op het aangiftebiljet, heeft u een wisselkoers
nodig voor de Duitse mark. De Nederlandse belastingdienst stelt deze wisselkoers per jaar
vast. Dit gebeurt op basis van de gemiddelde girale aankoopkoers van de Duitse mark over
het gehele jaar. Voor 1998 mag u hiervoor een koers van f 1,12 gebruiken.
U moet uw Duitse inkomsten uit dienstbetrekking invullen op uw Nederlandse aangiftebiljet bij de vraag 'Inkomsten uit werkzaamheden die u niet in dienstbetrekking heeft verricht' en niet bij de vraag 'Inkomsten die onder de loonbelasting vallen'. Het eerste bedrag dat u heeft ingevuld, wordt het Duitse loon (in guldens) genoemd. Dit Duitse loon kunt u berekenen met behulp van het formulier 'Berekening Duits loon'. Deze berekening stuurt u samen met uw aangiftebiljet naar de Belastingdienst.
Hieronder vindt u een toelichting bij dit formulier.
Toelichting bij vraag 2 van de berekening: sociale verzekeringen
2a. Het werknemersaandeel in de premie Rentenversicherung was in 1998 10,15% van het
brutoloon. Aan het bedrag dat u hier invult is een maximum gesteld. Dit maximum is DM
852,60 per maand. Als u in 1998 het hele jaar in Duitsland heeft gewerkt, is het maximum
dus 12 x 852,60 = DM 10 231,20. Heeft u niet het hele jaar in Duitsland gewerkt, dan kunt
u het maximum berekenen door DM 852,60 te vermenigvuldigen met het aantal maanden dat u
wel in Duitsland heeft gewerkt.
2b. Het werknemersaandeel in de premie Arbeitslosenversicherung was in 1998 3,25% van het
brutoloon. Ook aan dit bedrag is een maximum gesteld. Dit maximum is DM 273 per
maand.
Toelichting bij vraag 3 van de berekening: aftrek wegens maandelijkse bijtelling
privé-gebruik van een auto van de zaak
3. Als u in een auto van de zaak rijdt, rekent uw Duitse werkgever een bedrag van 1% van
de Duitse cataloguswaarde van de auto tot uw maandloon. Over dit bedrag houdt hij
Lohnsteuer in. U hoeft hierdoor voor uw Duitse aangifte inkomstenbelasting niet meer het
privé-voordeel van een auto van de zaak te berekenen. Op uw Nederlandse aangiftebiljet
moet u dat wel doen. Als u in 1998 het hele jaar in Duitsland heeft gewerkt, vult u hier
12% van de Duitse cataloguswaarde van uw auto in. Heeft u niet het hele jaar in Duitsland
gewerkt, vermenigvuldig dan het aantal maanden dat u wel in Duitsland heeft gewerkt met
1%. In paragraaf 6.2 kunt u lezen hoe u het privé-voordeel van een auto van de zaak op uw
Nederlandse aangiftebiljet moet berekenen.
Toelichting bij vraag 4 van de berekening: inkomsten waarover geen Lohnsteuer is
ingehouden
4d. Als u in 1998 een onkostenvergoeding heeft ontvangen, kunt u dit terugvinden op uw
maandloonspecificaties. Het is mogelijk dat u vergoedingen heeft ontvangen die in
Nederland vrijgesteld zijn van belasting. Als u uw onkostenvergoeding specificeert kan de
Nederlandse belastingdienst nagaan of u vergoedingen heeft ontvangen die niet tot het loon
worden gerekend.
Als u in 1998 in een auto van uw Duitse werkgever heeft gereden, moet u dit invullen op uw Nederlandse aangiftebiljet bij de vraag 'Privé-voordeel van een auto van uw werkgever die u in 1998 ter beschikking had'. U kunt dit bedrag berekenen zoals staat beschreven in de Toelichting bij het aangiftebiljet.
Let op!
Het privé-voordeel van een auto van de zaak moet u berekenen op basis van de Nederlandse
cataloguswaarde.
Als u recht heeft op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting, moet u een bedrag invullen bij de vraag 'Als u in aanmerking komt voor aftrek in verband met buitenlandse belasting, enzovoort' van het aangiftebiljet.
Het bedrag dat u invult, wordt het buitenlands zuiver inkomen genoemd: het in het buitenland verdiende loon plus uw privé-voordeel van een auto van de zaak (20 of 24% van de Nederlandse cataloguswaarde) verminderd met de daaraan toe te rekenen kosten. Hoe u dit bedrag berekent kunt u zien in de voorbeelden hieronder.
Voorbeeld 1
Een man woont in Nederland en werkt in Duitsland. Zijn loon is f 50 000. De reiskosten
zijn f 1240 en de beroepskosten zijn f 3108. Het buitenlands zuiver inkomen is dus f 45
652 = (f 50 000 verminderd met f 1240 en f 3108 ). Dit bedrag vult u in bij de vraag
'Als
u in aanmerking komt voor aftrek in verband met buitenlandse belasting,
enzovoort' van het aangiftebiljet.
Voorbeeld 2
Een man heeft in 1998 van 1 januari tot en met 31 mei in Nederland gewerkt en de rest van
het jaar in Duitsland. Zijn loon in Nederland is f 20 000 en in Duitsland f 30 000.
De beroepskosten zijn f 3108. Hiervan kan aan het buitenlands inkomen worden
toegerekend:
f 30 000
--------
f 50 000 x f 3108 = f 1865.
Het buitenlands zuiver inkomen is dus f 28 135 (f 30 000 verminderd met f 1865). Dit
bedrag vult u in bij de vraag 'Als u in aanmerking komt voor aftrek in verband met
buitenlandse belasting, enzovoort' van het aangiftebiljet.
Vrijstelling of vermindering van premie volksverzekeringen en/of premie Waz
Als u in aanmerking komt voor vrijstelling of vermindering van premie volksverzekeringen
en/of premie Waz, moet u bij de vraag 'Als u in aanmerking komt voor vrijstelling of
vermindering van premie volksverzekeringen, enzovoort' van uw aangiftebiljet het hokje
aankruisen.
U moet dan op een bijlage bij de aangifte vermelden waarom u recht heeft op vrijstelling of vermindering.
De Sociale Verzekeringsbank (svb) geeft een aantal brochures uit die voor u van belang
kunnen zijn. Verder kunt u bij de svb terecht met uw vragen over de
volksverzekeringen.
Het adres van het hoofdkantoor is:
Sociale Verzekeringsbank
Van Heuven Goedhartlaan 1
Postbus 357
1180 AJ Amstelveen
tel. (020) 656 56 56
Uw vragen over de sociale verzekeringen kunt u ook stellen aan:
Stichting Bureau voor Duitse Zaken (bdz)
Nassausingel 3
Postbus 10505
6500 MB Nijmegen
tel. (024) 327 96 00
Voor het aanvragen van een vrijstelling van de premie awbz kunt u terecht bij de:
Ziekenfondsraad
Financiële afdeling buitenland
Postbus 396
1180 BD Amstelveen
tel. (020) 347 58 25
Deze informatie is niet toereikend / bestemd voor:
-beroepsartiesten;
-professionele sportbeoefenaars;
-lucht- en scheepvaartpersoneel;
-personen die werken bij de Duitse overheid;
-beheerders, bestuurders en commissarissen van in Duitsland gevestigde
ondernemingen;
-korter dan twee jaar uitgezonden hoogleraren, leraren en onderwijzers;
-studenten en stagiaires die alleen voor hun studie of opleiding in Duitsland
verblijven;
-personen die niet in dienstbetrekking werkzaam zijn.